Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng: người làm du lịch thế hệ mới cần biết ứng dụng AI, kiểm chứng thông tin và kết nối dịch vụ

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng phát biểu chỉ đạo tại chương trình. Ảnh: TITC

Tham dự chương trình còn có Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu; Phó Giám đốc Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh Lê Trương Hiền Hòa; đại diện các doanh nghiệp lữ hành, khách sạn, cơ sở dịch vụ du lịch; chuyên gia, giảng viên, sinh viên các trường đại học, hướng dẫn viên du lịch cùng đại diện các cơ quan thông tấn, báo chí.

Trong bối cảnh ngành du lịch đang chuyển mạnh sang mô hình quản trị dựa trên dữ liệu và công nghệ, chương trình “Người làm du lịch Thế hệ mới” hướng tới giới thiệu những phương thức phát triển nguồn nhân lực mới, đồng thời thúc đẩy ứng dụng AI và các nền tảng số trong hoạt động kinh doanh, quản lý và phục vụ du khách.

Phát biểu tại chương trình, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh một nguyên tắc cốt lõi: công nghệ chỉ có ý nghĩa khi giúp người làm du lịch thực hiện tốt hơn cam kết với du khách.

Theo Thứ trưởng, du lịch là một ngành đặc biệt bởi trước khi cung cấp một trải nghiệm, người làm du lịch đã trao cho du khách một lời hứa. Công nghệ và dữ liệu có thể giúp thực hiện lời hứa đó tốt hơn, nhưng không thể thay con người chịu trách nhiệm về lời hứa của mình.

“Niềm tin là điều có trước mọi nền tảng số”, Thứ trưởng nhấn mạnh, đồng thời cho rằng công nghệ và dữ liệu phải hướng tới những giá trị cụ thể: giúp người làm du lịch phục vụ khách tốt hơn, vận hành hiệu quả hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn. Đây mới là bản chất của du lịch thông minh.

Thứ trưởng cũng lưu ý, sự hiện diện của cơ quan quản lý nhà nước tại một sáng kiến do doanh nghiệp tổ chức không đồng nghĩa với việc bảo chứng cho một sản phẩm hay doanh nghiệp cụ thể. Điều quan trọng hơn là chương trình đặt ra một bài toán chung của toàn ngành: AI, công nghệ và dữ liệu có thể giúp người làm du lịch, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nâng cao năng suất, mở rộng thị trường và phục vụ khách hàng tốt hơn như thế nào?

Theo đó, Nhà nước không đứng về mô hình cũ hay mô hình mới mà đứng về phía du khách, những người làm nghề chân chính và một thị trường cạnh tranh lành mạnh.

Toàn cảnh chương trình. Ảnh: TITC

Một trong những thông điệp đáng chú ý được Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng đưa ra là “người làm du lịch thế hệ mới” không được xác định bởi tuổi tác, mà bởi năng lực thích ứng và cách thức hành nghề.

Người làm du lịch thế hệ mới cần bổ sung bốn năng lực quan trọng: hiểu nhu cầu của khách; biết sử dụng công nghệ và AI như công cụ hỗ trợ công việc; có khả năng kiểm chứng thông tin trước khi đưa ra khuyến nghị; đồng thời biết kết nối đúng người, đúng dịch vụ và chịu trách nhiệm đến cùng đối với trải nghiệm của du khách.

Đó có thể là một hướng dẫn viên, nhân viên lễ tân, quản lý khách sạn, chủ doanh nghiệp nhỏ, người am hiểu văn hóa địa phương hay người Việt Nam ở nước ngoài đang giới thiệu Việt Nam tới bạn bè quốc tế.

Thứ trưởng nhấn mạnh, AI chỉ là công cụ hỗ trợ con người, không phải chủ thể thay thế trách nhiệm của con người. Công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi phía sau có dữ liệu chính xác, được cập nhật và đội ngũ nhân lực có kinh nghiệm, chuyên môn và trách nhiệm.

Vì vậy, đào tạo nguồn nhân lực du lịch trong kỷ nguyên AI không thể chỉ dừng ở việc hướng dẫn sử dụng một công cụ. Quan trọng hơn là hình thành năng lực đánh giá: khi nào có thể sử dụng kết quả do AI cung cấp, khi nào phải kiểm chứng, khi nào cần tham vấn chuyên gia và ai là người chịu trách nhiệm đối với quyết định cuối cùng.

Theo Thứ trưởng, kinh nghiệm của những người đi trước vẫn là tài sản quý giá của ngành du lịch. Công nghệ cần được sử dụng để những kinh nghiệm đó được chia sẻ nhanh hơn, rộng hơn và đến đúng người hơn. Khi kinh nghiệm của con người kết hợp với năng lực của công nghệ, ngành du lịch có thể hình thành một mạng lưới nhân lực mới, có khả năng kết nối thị trường, điểm đến và dịch vụ trong nước cũng như cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Điều mới, vì thế, không nằm ở việc có thêm một công cụ, mà nằm ở năng lực của người sử dụng công cụ để tạo ra giá trị.

Ban Tổ chức tặng hoa cảm ơn Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng. Ảnh: TITC

Một nội dung xuyên suốt trong phát biểu của Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng là yêu cầu chuyển từ tư duy “số hóa từng khâu” sang kết nối toàn bộ hành trình du lịch.

Theo Thứ trưởng, ngành du lịch đã số hóa nhiều công đoạn nhưng chưa thực sự kết nối được cả hành trình. Một hệ thống thông minh không chỉ giúp con người làm việc nhanh hơn mà quan trọng hơn là giúp họ không phải làm lại cùng một việc.

Nền tảng của du lịch thông minh trước hết phải là dữ liệu chính xác, được cập nhật, có khả năng kết nối và có chủ thể chịu trách nhiệm. Khi một thông tin chỉ cần được cập nhật một lần nhưng có thể giúp cả hành trình thay đổi theo, giá trị của dữ liệu mới thực sự được phát huy trong một hệ sinh thái.

Từ góc độ này, nhu cầu của doanh nghiệp không đơn thuần là thêm một phần mềm mới, mà là chuẩn dữ liệu, khả năng kết nối giữa các hệ thống và hạ tầng số dùng chung.

Thứ trưởng cho biết đây cũng là ý nghĩa của mô hình “1+1+34+N” mà Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang định hướng, trong đó “1” là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, “1” là Bộ Công an, 34 địa phương cùng “N” là các bộ, ngành, doanh nghiệp và tổ chức liên quan cùng tham gia kết nối, làm giàu dữ liệu.

Tuy nhiên, kết nối dữ liệu phải đi cùng với niềm tin và trách nhiệm. Du khách cần biết ai cung cấp dịch vụ, ai xác nhận thông tin, giá cuối cùng là bao nhiêu và khi phát sinh vấn đề thì ai chịu trách nhiệm giải quyết. Dữ liệu cá nhân cũng phải được sử dụng đúng mục đích, đúng phạm vi và đúng quy định.

Khi dữ liệu được kết nối và trách nhiệm được xác định rõ, lợi ích không chỉ dừng ở việc bán thêm dịch vụ. Dữ liệu còn có thể giúp phân bổ dòng khách hợp lý hơn, đưa du khách đến những điểm đến mới, đồng thời mở rộng cơ hội để doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh, làng nghề và cộng đồng địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị du lịch.

Toàn cảnh chương trình. Ảnh: TITC

Đề cập đến chương trình thử nghiệm, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh tinh thần “thử để kiểm chứng, hoàn thiện và nhân rộng”.

Theo đó, đổi mới sáng tạo cần có không gian thử nghiệm nhưng thí điểm không nhằm chứng minh một ý tưởng luôn đúng. Mục tiêu của thí điểm là xác định điều gì đúng, điều gì chưa phù hợp, rủi ro nằm ở đâu và cần điều chỉnh như thế nào trước khi nhân rộng.

Một chương trình thí điểm hiệu quả phải biến những ý tưởng lớn thành những câu hỏi có thể kiểm chứng; thử nghiệm trong phạm vi phù hợp, theo dõi kết quả, nhận diện rủi ro, kịp thời điều chỉnh và chỉ xem xét nhân rộng khi có đủ bằng chứng. Đặc biệt, thử nghiệm đổi mới sáng tạo không đồng nghĩa với việc đứng ngoài pháp luật.

Trong thời gian 10 tuần thử nghiệm của chương trình, Thứ trưởng đề nghị Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam định kỳ hằng tuần rà soát, báo cáo tình hình triển khai mô hình.

Việc đánh giá cũng không nên chỉ dựa trên số tài khoản được tạo hay số người đăng ký tham gia, mà cần đo lường những tác động thực chất đối với người làm du lịch, doanh nghiệp, du khách và cộng đồng.

Cụ thể, với người làm du lịch, cần đánh giá thời gian được tiết kiệm, năng lực mới được hình thành và những cơ hội mới được mở ra. Với doanh nghiệp, cần xem xét khả năng tiếp cận thị trường, tỷ lệ chuyển đổi, chi phí vận hành và chất lượng dữ liệu. Với du khách, cần đo tốc độ phản hồi, độ tin cậy của thông tin, mức độ hài lòng và khả năng giải quyết vấn đề. Đối với cộng đồng và điểm đến, cần đánh giá số lượng doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh được tham gia và giá trị được giữ lại tại địa phương.

“Thử trong phạm vi kiểm soát. Đo liên tục. Phát hiện vấn đề sớm. Sửa nhanh. Và chỉ nhân rộng khi có đủ bằng chứng” là tinh thần được Thứ trưởng nhấn mạnh.

Quan trọng hơn, sau chương trình, giá trị để lại cho ngành không nên chỉ là một nhóm người biết sử dụng một nền tảng hay công cụ. Điều cần được hình thành là bài học, dữ liệu, tiêu chí đánh giá, chuẩn kết nối và những khuyến nghị có thể sử dụng chung.

Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng và các đại biểu thực hiện nghi thức phát động chương trình. Ảnh: TITC

Kết luận chương trình, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng đặt ra những câu hỏi mang tính thước đo đối với sáng kiến “Người làm du lịch Thế hệ mới”: Người làm du lịch có làm việc tốt hơn không? Doanh nghiệp có tạo ra nhiều giá trị hơn không? Du khách có một hành trình tốt hơn không? Và sự thay đổi đó có góp phần tạo nên một thị trường cạnh tranh, công bằng hơn không?

Nếu những câu hỏi đó được trả lời bằng dữ liệu và kết quả thực tế, giá trị của chương trình sẽ không chỉ thuộc về một doanh nghiệp hay một mô hình thử nghiệm, mà có thể trở thành bài học, phương pháp và năng lực chung cho ngành du lịch Việt Nam.

Như Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng khẳng định, Việt Nam có lợi thế về bản sắc văn hóa, con người hiếu khách, cộng đồng doanh nghiệp năng động và năng lực công nghệ đang phát triển nhanh. Điều quan trọng không phải là chờ đợi một công nghệ hoàn hảo, mà là kết nối tốt hơn những nguồn lực đang có gồm con người, dữ liệu, công nghệ, doanh nghiệp, điểm đến và cộng đồng.

Mục tiêu cuối cùng của du lịch thông minh vì thế không phải là có nhiều công nghệ hơn, mà là tạo ra nhiều giá trị hơn cho du khách, doanh nghiệp và cộng đồng, đưa du lịch Việt Nam phát triển xa hơn nhưng vẫn giữ vững bản sắc và đặt con người ở vị trí trung tâm.

Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu phát biểu tại chương trình. Ảnh: TITC

Chia sẻ về “Nguồn lực mới cho phát triển du lịch Việt Nam trong tiến trình chuyển đổi số và kỷ nguyên AI”, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho rằng sự kết hợp giữa con người và công nghệ đang tạo ra những khả năng mới cho ngành du lịch.

Theo Phó Cục trưởng, trước đây, các nhà điều hành tour gặp nhiều khó khăn khi phải thiết kế trải nghiệm riêng biệt cho từng cá nhân trong bối cảnh phục vụ lượng khách lớn. Sự phát triển của AI và các công cụ số đang mở ra khả năng cá nhân hóa hành trình ở quy mô lớn, qua đó gia tăng tính linh hoạt và mức độ hài lòng của du khách.

Toàn cảnh chương trình. Ảnh: TITC

Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu nhấn mạnh, trong giai đoạn mới, nguồn lực quan trọng của du lịch Việt Nam không chỉ nằm ở tài nguyên, cơ sở vật chất hay quy mô thị trường mà còn ở khả năng kết nối con người với công nghệ, dữ liệu và hệ sinh thái dịch vụ.

Để tối ưu hóa nguồn lực này, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam sẽ đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp trong việc kiến tạo hành lang pháp lý và xây dựng cơ sở dữ liệu chung cho toàn ngành, tạo điều kiện để những mô hình, nền tảng công nghệ mới có thể được thử nghiệm và ứng dụng phù hợp.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội là yêu cầu ngày càng cao về năng lực kiểm chứng thông tin, nhận diện giá trị thực và bảo đảm an toàn trên không gian số của đội ngũ nhân lực du lịch.

Theo Phó Cục trưởng, du lịch Việt Nam đang đứng trước một bước chuyển quan trọng: từ tư duy tăng trưởng về số lượng, quy mô sang chinh phục những giá trị cao hơn về chất lượng, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Ban Tổ chức tặng hoa cảm ơn Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu. Ảnh: TITC

Một điểm được Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu đặc biệt nhấn mạnh là công nghệ không chỉ phục vụ mục tiêu kinh doanh mà còn phải góp phần bảo tồn, phát huy và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt Nam.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, công nghệ số có thể trở thành công cụ giúp đưa những giá trị văn hóa bản địa đến gần hơn với du khách trong nước và quốc tế. Bản sắc, tài nguyên và văn hóa địa phương vẫn là lợi thế cạnh tranh cốt lõi của du lịch Việt Nam; công nghệ cần được sử dụng để làm nổi bật những giá trị đó thay vì làm chúng bị hòa tan.

Sự kết hợp giữa bản sắc văn hóa và trí tuệ nhân tạo, giữa kinh nghiệm của người làm nghề và năng lực của nền tảng số, được kỳ vọng sẽ mở ra một hướng phát triển mới cho du lịch Việt Nam theo hướng chất lượng, hiệu quả và bền vững.

Bà Lê Hoàng Yến, CEO Công ty cổ phần TATINTA giới thiệu hệ sinh thái du lịch TATINTA. Ảnh: TITC

Tại chương trình, bà Lê Hoàng Yến, CEO Công ty cổ phần TATINTA, đã giới thiệu hệ sinh thái du lịch được doanh nghiệp xây dựng theo những phương thức mới, trong đó có tái tổ hợp hành trình theo nhu cầu và mô hình “ngao du theo gu”, cùng các công cụ như Explorer Pass, Marketplace, Fitgen AI, Connectool và Fitto. Các giải pháp được giới thiệu nhằm hỗ trợ người làm du lịch tạo ra nhiều giá trị hơn, phục vụ nhiều khách hàng hơn trên nền tảng số.

TATINTA phát triển mô hình nền tảng du lịch kết hợp giữa số hóa và trải nghiệm thực tế, với hệ sinh thái “Beyond Journeys” gồm bốn lĩnh vực: Du lịch - Y tế - Giáo dục - Mua sắm; đồng thời phát triển mô hình Trawell (Travel + Well-being), hướng tới kết hợp trải nghiệm du lịch với chăm sóc sức khỏe, học tập và giao lưu văn hóa.

Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng và các đại biểu chụp ảnh lưu niệm. Ảnh: TITC