(TITC) - Trải qua 31 năm xây dựng và phát triển (11/8/1995 - 11/8/2026), Trung tâm Thông tin du lịch đã thể hiện vai trò là đơn vị đầu mối về thông tin, truyền thông, chuyển đổi số và thống kê của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam. Đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số trở thành xu thế tất yếu, Trung tâm đã chủ động đổi mới tư duy, chuyển từ ứng dụng công nghệ sang kiến tạo xây dựng hệ sinh thái nền tảng số và phương thức truyền thông hiện đại, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong ngành.
Nhìn lại chặng đường hơn ba thập kỷ, những thành tựu nổi bật của Trung tâm được thể hiện trên 5 phương diện: kiến tạo hệ sinh thái số ngành du lịch; xây dựng nền tảng dữ liệu và thống kê hiện đại; đổi mới mạnh mẽ công tác truyền thông và quảng bá; đồng hành cùng các địa phương trong chuyển đổi số; và từng bước khẳng định vai trò tiên phong trong thực hiện các chủ trương lớn về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Du lịch Việt Nam bước vào giai đoạn tăng tốc chuyển đổi số với AI và dữ liệu số. Ảnh minh họa tạo bởi AI
Kiến tạo hệ sinh thái số ngành du lịch
Một trong những dấu ấn quan trọng nhất của Trung tâm Thông tin du lịch trong chuyển đổi số là việc chủ trì xây dựng hệ sinh thái số dùng chung của ngành du lịch. Đặc biệt, năm 2018, Trung tâm Thông tin du lịch đã tham mưu lãnh đạo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trình Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành Đề án tổng thể ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực du lịch giai đoạn 2018-2020, định hướng đến 2025 (được phê duyệt tại Quyết định 1671/QĐ-TTg ngày 30/11/2018). Đây là lần đầu tiên yêu cầu về chuyển đổi số được đặt ở cấp độ “hệ sinh thái du lịch thông minh”; chuyển từ ứng dụng công nghệ thông tin trong từng hoạt động riêng lẻ sang mục tiêu phát triển đồng bộ hệ sinh thái du lịch thông minh, kết nối dữ liệu, nền tảng và các chủ thể trong toàn ngành.
Trên cơ sở đó, Trung tâm đã tham mưu ban hành các đề án, kế hoạch chuyển đổi số của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đối với lĩnh vực du lịch nhằm từng bước hình thành hệ thống nền tảng số có tính liên thông, kết nối cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và khách du lịch trên cùng một hạ tầng dữ liệu thống nhất.
Trong bối cảnh ngành du lịch chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành những văn bản chỉ đạo quan trọng tạo nền tảng cho du lịch phục hồi và phát triển. Nghị quyết 82/NQ-CP ngày 18/5/2023 của Chính phủ về “Nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu đẩy nhanh phục hồi, tăng tốc phát triển du lịch hiệu quả bền vững” đã giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, hỗ trợ công tác quản lý nhà nước, kinh doanh dịch vụ du lịch, nâng cao trải nghiệm du khách. Đồng thời, Chỉ thị 08/CT-TTg ngày 23/2/2024 của Thủ tướng Chính phủ về phát triển du lịch toàn diện, nhanh và bền vững, trong đó yêu cầu các địa phương triển khai chuyển đổi số du lịch đồng bộ với nội dung chuyển đổi số do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì thực hiện, tránh tình trạng manh mún, lãng phí nguồn lực.
Trung tâm Thông tin du lịch tập huấn về chuyển đổi số cho các tỉnh miền Trung, sự kiện tổ chức tại Khánh Hòa vào tháng 7/2026
Thực hiện các định hướng đó, Trung tâm Thông tin du lịch đã phát triển và đưa vào vận hành các nền tảng số dùng chung trong ngành du lịch như: Cơ sở dữ liệu du lịch Việt Nam, Dashboard thông tin điều hành du lịch, Hệ thống báo cáo thống kê du lịch, nền tảng Quản trị và Kinh doanh du lịch, ứng dụng "Du lịch Việt Nam - Vietnam Travel", Thẻ Việt - Thẻ du lịch thông minh, hệ thống vé điện tử "Trực tuyến - Liên thông - Đa phương thức", hệ thống thuyết minh đa phương tiện. Các nền tảng này không chỉ hỗ trợ công tác quản lý, điều hành mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển đổi số, đồng thời mang đến nhiều tiện ích và trải nghiệm thông minh cho du khách.
Quan trọng hơn, giá trị của hệ sinh thái số nằm ở khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu giữa các chủ thể trong toàn ngành. Đây là lần đầu tiên ngành du lịch từng bước hình thành một hệ sinh thái nền tảng số dùng chung, mở ra không gian mới cho việc ứng dụng các công nghệ hiện đại trong quản lý, xúc tiến quảng bá và phát triển du lịch. Những kết quả đó đã góp phần quan trọng hiện thực hóa mục tiêu phát triển du lịch thông minh, nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành và tạo nền tảng cho sự phát triển du lịch trong kỷ nguyên số.
Đặt nền móng hệ thống dữ liệu và thống kê du lịch hiện đại
Cùng với phát triển các nền tảng số dùng chung, Trung tâm Thông tin du lịch đã từng bước đặt nền móng cho hệ thống dữ liệu và thống kê hiện đại của ngành du lịch, góp phần chuyển đổi phương thức quản lý từ dựa trên kinh nghiệm sang dựa trên dữ liệu và bằng chứng. Đây là một trong những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược, tạo cơ sở khoa học cho việc đánh giá thực trạng, dự báo xu hướng và hoạch định chính sách phát triển du lịch trong bối cảnh chuyển đổi số.
Trong những năm qua, Trung tâm đã chủ trì triển khai nhiệm vụ quan trọng là xây dựng hệ thống thống kê du lịch Việt Nam theo mô hình Tài khoản vệ tinh du lịch (Tourism Satellite Account - TSA) phù hợp với thống kê quốc gia và thông lệ quốc tế. Trên cơ sở đó, Trung tâm đã tham mưu xây dựng hệ thống chỉ tiêu thống kê du lịch, chế độ báo cáo thống kê du lịch, triển khai các cuộc điều tra, khảo sát thông tin khách du lịch, xây dựng Báo cáo thường niên du lịch Việt Nam và phát triển hệ thống Dashboard, báo cáo thống kê phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành. Các hoạt động này từng bước chuẩn hóa phương pháp thu thập, tổng hợp và phân tích dữ liệu, đồng thời tăng cường khả năng kết nối, chia sẻ thông tin giữa cơ quan quản lý trung ương và địa phương. Đặc biệt, việc áp dụng mô hình Tài khoản vệ tinh du lịch (TSA) có ý nghĩa chiến lược trong việc xây dựng hệ thống thống kê du lịch hiện đại, đo lường được đóng góp của du lịch đối với nền kinh tế, qua đó tạo nền tảng dữ liệu khoa học cho hoạch định chính sách, phân bổ nguồn lực và định hướng phát triển du lịch bền vững.
Trung tâm Thông tin du lịch tập huấn về thống kê du lịch tại Cần Thơ, tháng 8/2026. Ảnh: TITC
Không dừng lại ở việc cung cấp số liệu, Trung tâm còn đẩy mạnh phân tích, đánh giá thị trường, dự báo xu hướng phát triển du lịch trong nước và quốc tế, góp phần hỗ trợ công tác xây dựng chính sách, xúc tiến quảng bá và định hướng phát triển sản phẩm. Việc hình thành hệ thống dữ liệu thị trường tập trung, kết hợp với các công cụ phân tích hiện đại, đã từng bước tạo dựng nền tảng cho mô hình quản trị ngành du lịch dựa trên dữ liệu, nâng cao chất lượng tham mưu và hiệu quả quản lý nhà nước. Đây cũng là tiền đề quan trọng để ngành du lịch tiếp tục ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ phân tích tiên tiến, hướng tới xây dựng hệ thống quản trị thông minh trong giai đoạn mới.
Đổi mới mạnh mẽ công tác truyền thông, quảng bá du lịch quốc gia
Cùng với việc kiến tạo hệ sinh thái số và cơ sở dữ liệu ngành, Trung tâm Thông tin du lịch đã khẳng định vai trò là đơn vị đầu mối về thông tin và truyền thông của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, góp phần quan trọng vào truyền thông chính sách và xúc tiến quảng bá hình ảnh, thương hiệu du lịch Việt Nam. Vai trò này đã được thể hiện ngay từ những năm tháng trong thời kỳ đầu thành lập. Ngay từ năm 1997, khi Internet bắt đầu vào Việt Nam, Trung tâm đã đi tiên phong xây dựng và cho ra mắt website quảng bá du lịch đa ngôn ngữ của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (lúc đó là Tổng cục Du lịch Việt Nam). Năm 2004, Trung tâm tiếp tục đưa vào vận hành trang thông tin điện tử vietnamtourism.gov.vn phục vụ công tác truyền thông chính sách và quản lý nhà nước.
Trong những năm gần đây Trung tâm thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái truyền thông số đa nền tảng, kết hợp chặt chẽ giữa website, mạng xã hội, nền tảng số và cộng đồng sáng tạo nội dung nhằm lan tỏa mạnh mẽ hình ảnh, thương hiệu du lịch Việt Nam trong nước và quốc tế. Năm 2021, Trung tâm được giao tiếp nhận quản lý, vận hành website vietnam.travel - kênh thông tin chuyên trách quảng bá du lịch Việt Nam ra thế giới.
Trên nền tảng các kênh thông tin chính thống của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam gồm vietnamtourism.gov.vn và vietnam.travel, Trung tâm không ngừng đổi mới nội dung, hình thức thể hiện và phương thức truyền tải theo hướng hiện đại, trực quan và đa phương tiện, đáp ứng nhu cầu tiếp cận thông tin ngày càng đa dạng của du khách. Đồng thời, các nền tảng mạng xã hội như Facebook, YouTube, Zalo, Instagram… được khai thác hiệu quả để mở rộng khả năng tương tác, gia tăng sức lan tỏa và nâng cao hiệu quả truyền thông trên môi trường số.
Trung tâm Thông tin du lịch vinh dự được trao giải Nhì tại Giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại năm 2022 cho Chương trình truyền thông "Việt Nam: Đi Để Yêu!". Ảnh: TITC
Điểm nhấn nổi bật là sự chuyển dịch từ cách làm truyền thông theo mô hình một chiều sang huy động sức mạnh của hệ sinh thái số và các đối tác công nghệ. Thông qua các chương trình phối hợp với Samsung Việt Nam, Google, YouTube, VTC Media cùng nhiều doanh nghiệp và nền tảng công nghệ, Trung tâm đã khuyến khích cộng đồng, đặc biệt là các nhà sáng tạo nội dung và thế hệ trẻ, tham gia quảng bá hình ảnh đất nước, con người và văn hóa Việt Nam bằng những phương thức sáng tạo, gần gũi với xu hướng truyền thông hiện đại. Các chiến dịch như cuộc thi "Việt Nam: Đi để yêu!" hay cuộc thi "Galaxy AI Hiểu Tiếng Việt, Tôn Vinh Du Lịch Việt", các hoạt động quảng bá du lịch, văn hóa Việt Nam trên nền tảng Google Arts & Culture, Google Doodle… không chỉ tạo sức lan tỏa rộng rãi mà còn góp phần ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số vào hoạt động xúc tiến, quảng bá du lịch. Chương trình truyền thông du lịch “Việt Nam: Đi Để Yêu!” vinh dự được trao tặng Giải Nhì (năm 2022) và Giải Ba (năm 2024) tại Giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại.
Những đổi mới đó đã góp phần tạo nên diện mạo mới mẻ cho công tác truyền thông quảng bá du lịch với sự dịch chuyển căn bản sang truyền thông số dựa trên dữ liệu, công nghệ và sự tham gia của cộng đồng. Qua đó, hình ảnh du lịch Việt Nam ngày càng được truyền tải sinh động, hiện đại và giàu sức hấp dẫn hơn, đồng thời khẳng định vai trò của Trung tâm Thông tin du lịch trong đổi mới phương thức xúc tiến, quảng bá, góp phần nâng cao vị thế và sức cạnh tranh của thương hiệu du lịch Việt Nam trên trường quốc tế.
Đồng hành cùng địa phương, doanh nghiệp trong chuyển đổi số
Xác định chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai đồng bộ, thống nhất trong toàn ngành theo định hướng của Chính phủ, Trung tâm Thông tin du lịch không chỉ tập trung xây dựng các nền tảng số dùng chung mà còn đồng hành cùng các địa phương và doanh nghiệp trong quá trình ứng dụng vào hoạt động quản lý, xúc tiến quảng bá và kinh doanh du lịch. Đây là cầu nối quan trọng đưa các chủ trương, chính sách về chuyển đổi số của ngành đi vào thực tiễn, góp phần thu hẹp khoảng cách về năng lực ứng dụng công nghệ giữa các địa phương, doanh nghiệp và từng bước hình thành hệ sinh thái số thống nhất trong ngành.
Trung tâm Thông tin du lịch và Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch Lạng Sơn ký kết Kế hoạch triển khai chương trình hợp tác chuyển đổi số du lịch Lạng Sơn năm 2024. Ảnh: TITC
Trong những năm qua, Trung tâm đã phối hợp với nhiều địa phương trên cả nước tổ chức các chương trình tập huấn, hướng dẫn áp dụng các nền tảng số, hỗ trợ kết nối cơ sở dữ liệu, triển khai ứng dụng du lịch thông minh và nâng cao năng lực khai thác công nghệ số cho đội ngũ cán bộ quản lý, doanh nghiệp và các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực du lịch. Thông qua quá trình đồng hành này, nhiều địa phương đã từng bước ứng dụng hiệu quả các nền tảng số dùng chung vào công tác quản lý, quảng bá điểm đến, cung cấp thông tin cho du khách và phát triển các dịch vụ du lịch thông minh, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ.
Bên cạnh đó, Trung tâm cũng tích cực thúc đẩy kết nối, chia sẻ dữ liệu du lịch giữa Trung ương với địa phương, giữa cơ quan quản lý với doanh nghiệp, tạo điều kiện để các nền tảng số phát huy hiệu quả trong thực tiễn. Cách tiếp cận này không chỉ giúp lan tỏa thành quả chuyển đổi số trên phạm vi toàn ngành mà còn từng bước hình thành mạng lưới liên kết số giữa các điểm đến, doanh nghiệp và cơ quan quản lý, tạo nền tảng để xây dựng ngành du lịch hiện đại, thông minh và phát triển bền vững.
Từ tiên phong ứng dụng công nghệ thông tin đến kiến tạo chuyển đổi số ngành du lịch
Nhìn lại chặng đường 31 năm xây dựng và phát triển, Trung tâm Thông tin du lịch luôn gắn sự trưởng thành của mình với những bước phát triển của ngành du lịch Việt Nam. Nếu như trong những năm đầu thành lập, Trung tâm là đơn vị tiên phong ứng dụng công nghệ thông tin với việc xây dựng các sản phẩm đa phương tiện, cơ sở dữ liệu và website đầu tiên của ngành, thì bước sang giai đoạn chuyển đổi số trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Trung tâm đã có sự chuyển mình mạnh mẽ cả về tư duy và phương thức hoạt động. Từ vai trò ứng dụng công nghệ, Trung tâm từng bước trở thành đơn vị kiến tạo các nền tảng số, hệ sinh thái dữ liệu và truyền thông số, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện ngành du lịch.
Trung tâm Thông tin du lịch và Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) ký kết hợp tác về chuyển đổi số du lịch. Ảnh: TITC
Những kết quả đạt được không chỉ thể hiện ở các nền tảng, hệ thống hay sản phẩm công nghệ đã được triển khai, mà quan trọng hơn là tạo dựng nền móng cho phương thức quản trị mới của ngành du lịch. Tư duy quản lý dựa trên dữ liệu từng bước được hình thành; hoạt động truyền thông, xúc tiến quảng bá được đổi mới theo hướng hiện đại, đa nền tảng; các địa phương và doanh nghiệp ngày càng chủ động ứng dụng công nghệ vào hoạt động quản lý và kinh doanh. Chuyển đổi số từ một xu hướng phát triển đã dần trở thành động lực quan trọng nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và chất lượng trải nghiệm của du khách.
Trong bối cảnh Đảng và Nhà nước xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Trung tâm Thông tin du lịch đứng trước những yêu cầu nhiệm vụ quan trọng. Phát huy truyền thống 31 năm tiên phong đổi mới, Trung tâm sẽ tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và các công nghệ tiên tiến; phát triển hệ sinh thái số ngành du lịch ngày càng đồng bộ, hiện đại; nâng cao chất lượng dữ liệu và thống kê du lịch; phát huy hiệu quả hệ sinh thái truyền thông số đa nền tảng, góp phần tích cực vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của ngành du lịch trong giai đoạn mới..
31 năm đã qua là một chặng đường đáng tự hào, đồng thời cũng là điểm khởi đầu cho những mục tiêu mới. Với nền tảng đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ cán bộ lãnh đạo, viên chức, người lao động, cùng tinh thần đổi mới, sáng tạo và khát vọng cống hiến, Trung tâm Thông tin du lịch sẽ tiếp tục nỗ lực phát huy vai trò là đơn vị đầu mối về thông tin, truyền thông, chuyển đổi số và thống kê của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, đồng hành cùng ngành du lịch trên hành trình hiện thực hóa mục tiêu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và phát triển theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, bền vững trong kỷ nguyên số.