Tôn vinh chiều sâu văn hóa
Trong dòng chảy lịch sử, Phố Hiến từng là thương cảng quốc tế sầm uất, nơi hội tụ nhiều nền văn hóa. Đến nay, vùng đất này vẫn lưu giữ hệ thống di tích dày đặc cùng những giá trị văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc. Lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến vì thế không chỉ là dịp tri ân tiền nhân mà còn là cơ hội để “đánh thức”, kết nối và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống trong nhịp sống đương đại.
Năm nay, Ban tổ chức tiếp tục đặt việc bảo tồn nguyên bản các nghi thức cổ truyền làm trọng tâm. Tuy nhiên, với quy mô cấp tỉnh, các phần nghi lễ được chuẩn bị công phu, trang nghiêm và bài bản hơn bao giờ hết, thể hiện rõ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Xuyên suốt những ngày diễn ra lễ hội, các nghi thức như lễ cáo yết, lễ cầu quốc thái dân an tại các di tích được thực hiện nghiêm cẩn theo đúng nghi lễ cổ truyền. Điểm nhấn tâm linh thu hút sự quan tâm lớn nhất của người dân và du khách chính là nghi thức rước nước trên sông Hồng và nghi thức rước kiệu Thánh. Hình ảnh những đoàn rước với cờ xí rợp trời, tiếng trống, tiếng chiêng âm vang hòa cùng sắc màu của phục trang truyền thống tạo nên một không gian văn hóa đầy kiêu hãnh. Nghi thức rước nước không chỉ là nét đặc trưng của cư dân vùng hạ lưu sông Hồng mà còn là biểu tượng của sự giao thoa văn hóa độc đáo tại thương cảng từng được mệnh danh là “Thứ nhất kinh kỳ, thứ nhì Phố Hiến”.
Việc nâng tầm các nghi lễ cổ truyền lên quy mô cấp tỉnh chính là lời khẳng định về sức sống bền bỉ của di sản. Những giá trị lịch sử không còn nằm yên trên những văn bia, hiện vật mà đã thực sự trở thành một “mạch ngầm văn hóa” tuôn chảy, bồi đắp niềm tự hào dân tộc cho các thế hệ, đặc biệt là giúp thế hệ trẻ hiểu và trân quý nguồn cội của mình.
Lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến là hoạt động văn hóa tiêu biểu của tỉnh Hưng Yên. Ảnh tư liệu
Mở rộng không gian trải nghiệm
Với gần 20 hoạt động văn hóa, nghệ thuật và thể thao đặc sắc, Lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến năm nay hứa hẹn mang đến cho du khách hành trình trải nghiệm đa dạng, hấp dẫn. Bà Nguyễn Thị Hòa, Phó Giám đốc Ban Quản lý di tích tỉnh cho biết, lễ hội hướng tới mục tiêu bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa. Điểm mới nổi bật là mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng các hoạt động phần hội theo hướng sinh động, hiện đại, đồng thời tăng cường quảng bá, giới thiệu các giá trị văn hóa, sản phẩm đặc trưng của địa phương, góp phần lan tỏa bản sắc văn hóa Phố Hiến trong đời sống đương đại.
Tinh thần đổi mới ấy được minh chứng rõ nét qua các chương trình biểu diễn nghệ thuật dân gian phong phú. Du khách sẽ được đắm mình trong không gian của nghệ thuật múa rối nước tại hồ Bán Nguyệt, lắng nghe những giai điệu trầm bổng của làn điệu ca trù, hay sự mộc mạc, đối đáp của hát trống quân... Đặc biệt, hoạt động thực hành Di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt sẽ mang đến cho du khách cái nhìn sâu sắc về di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã được UNESCO ghi danh. Bên cạnh đó, các trò chơi dân gian như cờ tướng, cờ người, nhảy bao bố, đi cầu kiều... không chỉ tái hiện không khí sinh hoạt cộng đồng truyền thống mà còn tạo sự gắn kết mật thiết giữa người dân địa phương và du khách thập phương. Cùng với đó, các hoạt động trưng bày, triển lãm tư liệu về “Phố Hiến xưa và nay” cũng được đầu tư kỹ lưỡng, tái hiện một cách sống động lịch sử hình thành và phát triển của thương cảng qua các thời kỳ.
Lễ rước nước - điểm nhấn tâm linh đặc sắc của Lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến. Ảnh tư liệu
Một trong những mảnh ghép không thể thiếu chính là liên hoan ẩm thực tỉnh Hưng Yên lần thứ III. Diễn ra từ ngày 24 đến 27/4 tại Bảo tàng tỉnh, liên hoan quy tụ khoảng 150 gian hàng, không chỉ giới thiệu các đặc sản trứ danh của Hưng Yên như bún thang lươn, bánh cuốn Mễ Sở, hạt sen long nhãn, gà Đông Tảo, bánh cáy... mà còn hội tụ tinh hoa ẩm thực từ nhiều vùng miền trên cả nước...
Sự kiện được chờ đợi nhất chính là đêm khai mạc lễ hội vào 20 giờ 10 phút ngày 25/4 tại Quảng trường Nguyễn Văn Linh. Chương trình được dàn dựng quy mô, truyền hình trực tiếp trên kênh truyền hình và các hạ tầng số của Báo và Phát thanh, Truyền hình Hưng Yên hứa hẹn tạo nên hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, đưa hình ảnh Phố Hiến - Hưng Yên đến gần hơn với bạn bè trong và ngoài nước.
Với sự chuẩn bị chu đáo và nhiều điểm nhấn đổi mới, Lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến năm 2026 hứa hẹn mang đến một mùa lễ hội rực rỡ sắc màu. Qua đó, không chỉ lan tỏa giá trị di sản quý báu mà còn khẳng định sức sống mãnh liệt của văn hóa truyền thống trong lòng đời sống đương đại, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Theo: Dương Miền - Báo và Phát thanh, Truyền hình Hưng Yên
