Sự gắn kết giữa du lịch nông thôn và Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đang mở ra hướng phát triển mới cho kinh tế địa phương. Từ các làng nghề, vùng chuyên canh đến các sản phẩm đặc trưng, nhiều mô hình đã góp phần nâng cao giá trị nông sản, quảng bá văn hóa bản địa và tạo thêm sức hút cho du lịch nông thôn theo hướng bền vững.
Từ trải nghiệm du lịch
Mỗi sản phẩm OCOP không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn chứa đựng nét văn hóa, tập quán sản xuất của từng địa phương. Khi gắn với du lịch, giá trị sản phẩm được nâng lên, góp phần quảng bá hình ảnh vùng quê và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Trong chuyến du lịch về Hưng Yên, chị Hoàng Minh Hà, du khách đến từ Quảng Ninh, đã lựa chọn mua bộ chăn ga lụa đũi Nam Cao làm quà tặng người thân. Điều khiến chị Hà ấn tượng không chỉ là chất lượng sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao mà còn là câu chuyện về nghề dệt xưa và quy trình sản xuất thủ công được giới thiệu sinh động, hấp dẫn. Từ một làng nghề truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, HTX Lụa đũi Nam Cao, xã Lê Lợi đã từng bước hồi sinh nghề xưa bằng hướng đi gắn sản xuất OCOP với du lịch. Thành lập từ năm 2016 với 30 thành viên, HTX xây dựng vùng liên kết nguyên liệu quy mô lớn. Bên cạnh giữ gìn kỹ thuật truyền thống, HTX chú trọng cải tiến mẫu mã, phát triển nhiều sản phẩm từ tơ tằm như vải đũi, khăn, chăn ga gối thêu tay... phù hợp nhu cầu thị trường. Du khách đến đây không chỉ mua sắm mà còn được tham quan vùng nguyên liệu, trải nghiệm quy trình sản xuất và tìm hiểu nghề dệt truyền thống. Đặc biệt, HTX Lụa đũi Nam Cao đã chủ động liên kết với các đơn vị lữ hành để xây dựng tour trải nghiệm làng nghề. Qua đó, lượng khách tăng ổn định, nhiều khách hàng quay lại đặt hàng thường xuyên hơn. Năm 2025, HTX sản xuất khoảng 15.000m lụa đũi, cung cấp ra thị trường trong nước và quốc tế hơn 20.000 sản phẩm các loại, tạo việc làm thường xuyên cho hơn 10 lao động địa phương cùng hàng trăm lao động thời vụ.
Hiện nay, nhiều địa phương trong tỉnh đang phát huy lợi thế OCOP gắn với du lịch nông thôn. Tại “thủ phủ” hoa, cây cảnh Phụng Công, sản phẩm hoa dạ yến thảo giỏ treo đạt chứng nhận OCOP 3 sao vào năm 2022 đã tạo đòn bẩy lớn nâng cao giá trị thương phẩm. Định hướng phát triển du lịch làng nghề tại đây đang thu hút đông đảo du khách, đặc biệt là vào các ngày lễ, tết và dịp cuối tuần. Nhiều trường học, đơn vị đã chủ động liên hệ để đưa học sinh về Phụng Công tham quan. Đây là tín hiệu rất tích cực, mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân bên cạnh việc bán buôn truyền thống.

Du khách tham quan, trải nghiệm vườn hoa, cây cảnh tại xã Phụng Công.
Đến dấu ấn của du lịch nông thôn
Hiện nay, toàn tỉnh có trên 590 sản phẩm OCOP của hơn 320 chủ thể. Các sản phẩm thuộc nhiều nhóm ngành như thực phẩm, dược liệu, thủ công mỹ nghệ, sinh vật cảnh... Đây là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế nông thôn theo hướng đa giá trị và bền vững.
Từ những tiềm năng, lợi thế sẵn có, nhiều địa phương trong tỉnh đã từng bước khai thác sản phẩm OCOP gắn với du lịch trải nghiệm, tạo thêm sức hút cho các vùng quê và mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân. Nhiều mô hình du lịch nông thôn gắn với sản phẩm OCOP đã bước đầu tạo dấu ấn như làng nghề dệt đũi Nam Cao, xã Lê Lợi; làng hoa, cây cảnh Phụng Công; vùng nhãn tại xã Tân Hưng; mô hình nông nghiệp sinh thái tại xã Hồng Minh; làng nghề chạm bạc Đồng Xâm, xã Trà Giang... Tại xã Tân Hưng, vùng trồng nhãn tập trung quy mô lớn của tỉnh, nhiều diện tích sản xuất đã được áp dụng theo tiêu chuẩn VietGAP. Các sản phẩm nhãn quả tươi và chế biến từ nhãn được công nhận OCOP 3 sao, 4 sao, góp phần nâng cao giá trị nông sản và tạo sức hút cho du lịch trải nghiệm mùa nhãn. Thời gian tới, địa phương tiếp tục đầu tư hạ tầng giao thông, khuyến khích phát triển các dịch vụ phụ trợ như lưu trú, ăn uống; đồng thời vận động các chủ thể OCOP đổi mới phương thức sản xuất, mở rộng quảng bá và tiêu thụ sản phẩm trên nền tảng số nhằm nâng cao hiệu quả phát triển du lịch gắn với sản phẩm OCOP.
Phát triển du lịch gắn với OCOP không chỉ giúp đa dạng hóa sản phẩm du lịch nông thôn mà còn tạo đầu ra ổn định cho nông sản, làng nghề địa phương. Đây là hướng đi phù hợp nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng nông nghiệp, làng nghề và văn hóa để phát triển kinh tế nông thôn bền vững. Tuy nhiên, nhiều điểm đến hiện nay vẫn thiếu hạ tầng dịch vụ, không gian trưng bày chuyên nghiệp và nguồn nhân lực am hiểu sản phẩm để giới thiệu cho du khách, liên kết tour, tuyến còn hạn chế. Trong thời gian tới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục tham mưu UBND tỉnh phát triển các mô hình du lịch nông thôn gắn với sản phẩm OCOP. Trọng tâm là lựa chọn, hỗ trợ xây dựng các mô hình tiêu biểu gắn với vùng nhãn, làng nghề truyền thống, hoa, cây cảnh và các sản phẩm đặc trưng của tỉnh; đồng thời đẩy mạnh quảng bá, kết nối tour, tuyến du lịch, nâng cao chất lượng trải nghiệm cho du khách và giá trị sản phẩm OCOP. Cùng với đó, các địa phương tiếp tục lồng ghép bảo tồn lễ hội truyền thống, nghệ thuật ẩm thực và câu chuyện văn hóa bản địa vào sản phẩm du lịch nhằm tạo điểm nhấn riêng cho du lịch nông thôn Hưng Yên.